Kişisel gelişimcilerin popüler üfürme alanlarında biri daha.

 

Zeki insanları değil çalışkan insanları tercih edin martavalı.

 

Yeteneği değil karakteri işe alın saçmalaması.

 

Hepimizin zaman zaman farklı oranlarda yaşadığı yetersizlik hissine oynayıp prim yapmaya çalışıyorlar.

 

Sporda tribünlere oynamanın, politikada ucuz popülist söylemlerin, kurumsal mecradaki karşılığı.

 

Hem zeki hem çalışkan insanların olmadığını varsayıyorlar.

 

Yetenekli insanların karaktersiz olduğunu öngörüyorlar.

 

Zeka ve yetenek geliştirilebilir vasıflar iken, çalışkanlık ve karakter doğuştan kazanılan ve geliştirilemez özelliklerdir gibi bir sonuç çıkıyor bu önermelerden. Oysa ki tam tersi çok daha olası bir kabul !

 

Çalışanların yetersizlik duygusunu istismar ederek prim yapmaya çalışırken, işverenlere veya işe alım yapanlara da aslen şunu demek istiyorlar.

 

Zeki ve yetenekli insanları ikna edecek,

 

- Vizyon

- Organizasyon

- Paylaşım/ödüllendirme sistemi

- Kurum kültürü

 

yaratamadığınız/yaratamayacağınız için; çalışkan salakları, yeteneksiz karakterleri işe alın. Ancak onları elde tutabilirsiniz.

 

İnsan kaynakları profesyonellerince dile getirilen "En iyi adayı değil en uygun adayı işe alın" tavsiyesi de bu görüşün yansıması aslen.

 

Lafın özü, kişisel gelişim saçmalıkları sistemdeki tutarsızlıkları ve yetersizlikleri perdeleyip, bireye sorumluluk aktararak odak saptıran araçlardır. Sistem için kolaylaştırıcı görevi yerine getirerek sistemin devamını sağlarlar.

 

 

 

 

 

 

 

Pazar, 24 Eylül 2023 10:51

HUMAN VERSUS AI

Yazan

 

 

You most probably know two main characters in Star Trek. Mr Spock and Captain Kirk.

 

Mr Spock is the rational decision maker and calculated risk taker. He always relies on data, makes statistical analysis and takes probabilty into account when making decisions.

 

Captain Kirk is, on the contrary, intuitive/emotional decision maker and rule breaker. He always goes against the odds. He is biased in most cases as well.

 

Interestingly, whatever the case, however the probability of success; somehow, Captain Kirk wins at the end.

 

So who is who ? Who is human and who is AI ?

 

Anyway, Star Trek is fictional story, and Captain Kirk & Mr Spock are plastic characters.

 

On the other hand, people always prefer Captain Kirks to Mr Spocks in real life situations. They usually follow leaders like Captain Kirk, not like Mr Spock.

 

Competition between human and AI will be in that context most probably.

 

 

 

 

 

Pazar, 10 Eylül 2023 18:07

AKIL FİKİR VERME 2

Yazan

 

 

Birisiyle tartışmak veya fikir teatisinde bulunmak ile birine akıl(fikir) vermek aynı şey değildir.

 

İlk ikisinde, taraflara eşit pozisyonda mücadele ve rekabet şansı tanınırken; sonuncusunda akıl alana edilgen bir rol biçilmektedir.

 

Başka bir ifade ile, akıl veren kendini bir üst seviyede konumlandırmaktadır.

 

Danışmanlık, koçluk, mentorluk vb paralı akıl verme işlerinde roller zaten bu şekilde belirlenmiştir. Yani danışman/koç/mentor senden iyi bildiği iddiasına seni ikna etmiş ve sözleşme imzalatmıştır.

 

Ücretsiz akıl verme işlemlerinde böyle bir konumlandırmayı doğrudan işaret eden önceden tanımlı roller olmasa bile; akıl veren kendini daha akıllı ve veya daha ehil gördüğünden akıl verme cüreti göstermektedir.

 

Yani akıl verme girişiminde bulunarak, akıl veren kendini akıl verdiğinin üzerinde konumlandırmaktadır.

 

Birisi size akıl danıştığında, size bilen adam/kadın rolünü biçmiş olmaktadır. Bazı durumlarda bu sizi kendinden üst bir pozisyonda konumlandırma anlamı taşımayabilir. O durumda dahi, dinlemeye değer bir aklınız ve ilgili konuda işe yarayabilecek fikirleriniz olduğunu ima etmektedir, bu akıl danışma işi.

 

Size akıl danışılmadan akıl verdiğinizde olumsuz tepki almanızın olası sebeplerinden birisi; akıl vererek kendinizi akıl verdiğiniz kişinin üzerinde konumlandırma girişiminizdir.

 

Sosyal medyada ve özellikle Linkedin’de paylaşımlara yorum yaparken akıl verme üslubu kullananlara rastlamak mümkündür. Bu kişilerin doğrudan veya özel mesaj yoluyla tepki aldıklarını öğreniriz zaman zaman. Bu kişilerin bazıları küser, yorum yapmayı bırakacağı yönünde paylaşımlar yapar. Bazıları ise akıl vermenin ne olduğuna ilişkin açıklamalar içeren paylaşımlar yapar.

 

Yani niyetiniz iyiyse, doğrudan akıl vermek yerine, konuyu tartışma veya fikir alışverişi bağlamında ele almak, defansla karşılaşma olasılığınızı azaltacaktır.

 

Akıl verme konusunda bir önceki paylaşımda karalamış olduklarım;

 

https://etikedanismanlik.com/index.php/makaleler/item/175-akil-fikir-verme

 

 

 

 

Cumartesi, 09 Eylül 2023 09:19

AKIL FİKİR VERME

Yazan

 

 

Biri birisine, kişinin bizzat talebi olmadan akıl(fikir) veriyorsa;

 

1) Doğrudan çıkarı vardır.

2) Dolaylı çıkarı vardır.

3) Kişiyi veya ortamı kontrol etmeye çalışıyordur.

4) Kendini gösterme veya ego tatmini peşindedir.

5) Sonuçlarına katlanmadan deneme yapmak istiyordur.

6) Manipülatör, ajitatör veya provakatördür.

7) Evliya veya azizedir.

 

7 numara çok nadir olduğu için, yükümlülük altına girmeden, yani risk almadan size akıl veren herkese şüpheyle yaklaşın.

 

Bedeli mukabili akıl alan iseniz, sözleşmede danışmanlık ücreti ile birlikte, başarısızlık durumunda tazminat ve/veya zarar paylaşımı hükümlerini de tanımlayın.

 

Arkadaş ve yakınlarınızdan, bizzat sizin talebiniz veya onayınızla, aldığınız/alacağınız akıl ve fikirleri bu bağlam dışında tutabilirsiniz.

 

Not : Bu yazıyı burada paylaşarak ben de akıl vermiş oluyorum. Mamafi, bu paylaşım kişiye özel bir akıl verme değil. Umuma yönelik fikir paylaşımı.

 

 

 

 

Perşembe, 31 Ağustos 2023 10:47

ANDA KAL !

Yazan

 

 

Anı yaşa ! Anda kal !

 

Zamansal farkındalık boyutunda bilince sahip tek tür biziz. Yani geçmiş ve gelecek farkındalığı başka bir canlı türünde henüz tespit edilebilmiş değil.

 

Gelecek !

 

Hayatının erken aşamalarından başlayarak, gelişeceğini, daha yetkin olacağını biliyor insanoğlu.

 

Bu gelecek farkındalığı, biyolojik gelişim sürecimize paralel, beşeri gelişimimizi planlayabilme ve yönetebilme imkanı veriyor bize.

 

Ne yapmak istediğimize, nasıl bir hayat yaşamak istediğimize bağlı olarak, hangi yetkinliklerimizi geliştireceğimizi planlama lüksüne sahibiz.

 

Umut etmek, geleceğe ilişkin hayal kurmak ve hatta bu çerçevede geleceğimizi inşa etmek büyük bir ayrıcalık değil mi ?

 

Diğer taraftan, belli bir yaştan sonra biyolojik olarak düşüşe geçeceğinin ve sonunda öleceğinin de farkında insan türü.

 

Yetkinlik ve yeterliliklerimizdeki düşüşe bağlı değişime vereceğimiz tepkileri de planlayabilme ayrıcalığına sahibiz, başka türlerde olmayan.

 

Gelelim geçmişe !

 

Bildiklerimizi nasıl biliyoruz ? Ben dediğin şey ne ?

 

Geçmişten günümüze yaşadıklarının, öğrendiklerinin toplamı değil mi ?

 

Geçmişi unuttuğunda, hafızanı sildiğinde ben diye bir şeyden bahsedebilir misin ?

 

Yetişkin beynine sahip olarak doğmuş olsan, herhangi bir şey yaşamadan veya öğrenmeden hayata ilişkin modelleme yapabilir miydin ?

 

Geçmişte edindiğin bilgi, deneyim ve ilişkiler ağı değil mi senin hayata ilişkin modelleme yapabilmeni ve pozisyon alabilmeni olanaklı kılan ?

 

Lafın özü, aslında "Anı yaşa"cılar, "Geçmişe takılma, gelecek için endişe etme"ciler, bildiğin toksik pozitifler.

 

Geçmişi ve geleceği yok sayarak, eğip bükerek bırak mutlu olmayı, insan olman mümkün değil.

 

Bir çeşit anksiyete bozukluğu sebebiyle aşırı düşünmeden (overthinking) muzdarip isen o durum ayrı. Bir klinik psikologdan profesyonel destek alabilirsin.

 

 

 

 

 

Salı, 22 Ağustos 2023 10:32

REKABET - HİLE

Yazan

 

 

 

Rekabet... Gelişimin anahtarı, kapitalizmin en büyük itici gücü...

 

Yıkıcı rekabet, büyüklerin küçükleri yutması, tekel, kartel, oligopol, gelir dağılımı adaletsizliği, fırsat eşitsizliği...

 

Ara ara dillendirilen bu handikaplarının yanında, bir de rekabetçi kapitalist sistemle doğrudan ilişkilendirilmeyen hile gerçeği var hayatımızda.

 

Hile sadece rekabetin merkezinde yer aldığı kapitalist sistemlerde yok elbette.

 

Ancak, kazanmanın her şey olduğu rekabetçi ortamın hileyi aşırı özendirdiğine de şüphe yok.

 

Yediğimiz salamın, sucuğun içinde az da olsa bir miktar dana eti olmasını umduğumuz bir rekabet ortamında yaşıyoruz.

 

Kaşar peyniri diye aldığımız şey bir süt ürünü olsa iyi olur düşüncesiyle alışveriş yapıyoruz serbest piyasa ekonomimizde.

 

Rüşvet sadece devlet satın alımlarında olur diye düşünürdük eskiden.

 

Perde Arkası - Utanç Tablosu ( Untold : Hall of Shame) bir netflix belgeseli.

 

Kendi yakın çevremde on yıllardır dillendirdiğim bir konuyu ele alıyor. Üst düzey sporun bir hile arenası olduğu gerçeğini.

 

Kimin testlerde yakalanmayacak dopinge ulaşabildiğinin belirleyici olduğu bir rekabet ortamı.

 

Sporculardan çok, doping testlerini yenmeye yönelik kimyagerlerin hile yarışı.

 

Sonrasında geri alınan 5 olimpiyat madalyası ile tarih yazan kadın atlet Marion Jones'un hile hikayesi.

 

Dünya 100 metre rekoru iptal edilen Tim Montgomery'nin hileye erişim mücadelesi.

 

 

 

 

 

Cuma, 18 Ağustos 2023 17:53

NE BİRİKTİRMELİ ?

Yazan

 

 

Ortalama 75-80 yıllık hayatlar sürüyoruz.

 

İlk 20-25 yılı çocukluk, eğitim, hayata hazırlık vs.

 

Son 10-15 yılı ise sağlık sorunları, çalışamama vs.

 

Aradaki bölümde biriktirme şansı yakalıyoruz.

 

Gerek, hayatımızın ilerleyen aşamalarının kalite ve güvencesini artırmak; gerek çocuklarımıza bırakmak için.

 

İki tip biriktirme söz konusu; servet ve beşeri sermaye.

 

Biriktirdiğimiz beşeri/fikri sermaye bizimle birlikte yok oluyor. (Patent, telif gibi bazı özel durumlar haricinde)

 

Maddi sermayeyi ise servet olarak çocuklarımıza miras bırakabiliyoruz.

 

Doğuştan fırsat eşitliğinin önündeki en büyük engel olan miras; aynı zamanda gelir adaletsizliğini körükleyen en önemli unsurlardan birisi.

 

Biriktirdiklerimize toplumun yaklaşımı da farklı diğer taraftan.

 

Biriktirdiği servetten kira, kar vb gelir elde edenler ayıplanıp, sorgulanmaz iken; doktorun 20 dakikalık vizite ücreti tartışma konusu olur çoğunlukla.

 

Oysa, adam/kadın on yıllardır çabalayıp bilgi biriktirmiştir. Şimdi o çabanın geri dönüşünü alıyordur.

 

Lafın özü, oğluma önerimdir. Ben fikri sermaye biriktirmeye odaklandım ama, sen servet ve şöhret biriktirmeye odaklan. Günümüz dünya düzeninde ilkinin çok da anlamlı olmadığını gördüm.

 

 

Çarşamba, 02 Ağustos 2023 16:45

NASIL TARİKAT LİDERİ OLUNUR - III

Yazan

 

 

Bilabedel, bedava liderlik sırları paylaşımımız devam ediyor. Mail listesine kaydolma, takip etme veya 3 arkadaşınızı yoruma etiketleme gibi şartları da olmadan.

 

Netflix’te 6 bölümlük dizisinden çıkardığım notların ilk iki bölümünü paylaşmıştım.

 

 

Aldığım notların devamı. Leadership 101, Chapter 3.

 

Özgürce soru sormalarını engelle. Gerekliyse, sadece senin sorulmasını istediğin soruların sorulmasını sağla.

 

Takipçilerinden mükemmel olmalarını talep et, çıtayı yüksek tut. Mükemmele ulaşmak mümkün olmadığından, henüz o noktaya gelemediklerini düşünerek hep bir suçluluk duygusu içinde olacaklardır. Bu suçluluk duygusu kontrolü elinde tutmanı sağlar.

 

İnsan doğası anlam arayışı peşindedir. Sürekli olarak kendisine anlamlı gelmeyen şeyleri anlamlandırma çabasındadır. Takipçilerini, diğerlerinden daha fazla bildiğine ve daha iyi anlamlandırabildiğine inandır. Evrenin sırrı ve hayatın anlamı gibi alanlar, kolayca yanlışlanamayacak iddialar için güzel bir oyun alanıdır.

 

Sana yakın olanlara ayrıcalıklar yarat. Bu sayede herkes sana yakın olmak için çalışacak, bu da etki ve kontrol alanını artıracaktır.

 

Sorgulamayı engelleyecek klişeler kullan. "Bunu sorguluyorsan daha çok çalışman lazım", "Vizyonumuz konusunda yeterince ciddi olmadığını anlıyorum", "Henüz o seviyeye gelemediğini görüyorum. O seviyeye geldiğinde anlayacaksın." vb retorik hilelere başvur.

 

Başarısızlık vuku bulduğunda ya da genel anlatını boşa çıkaracak gelişmeler yaşandığında; başarısızlığı veya yanlışını sahiplenme. Hemen değişen duruma uygun yeni bir anlatı uydur.

 

Takipçilerin gruba aidiyetini artıracak, sana olan bağlılıklarını sağlamlaştıracak semboller ve ritüeller yarat. Sadece grup üyelerinin anlayacağı ayrı bir terminoloji/dil dahi geliştirebilirsin.

 

İnsanların fırsat kaçırma korkusuna oyna. Birlikte oldukların için gelecekte büyük bir fırsat veya fırsatlar ortaya çıkacağı inancı yarat. Bugün gruba dahil olmayanların, hasat zamanı fırsattan/lardan yararlanamayacağı söylemini pompala.

 

Seçkin ve çekici takipçilerin olsun. Bunlar senin pazarlama ve halkla ilişkiler konusundaki doğal elçilerindir. Yüksek profilli takipçiler yeni yüksek profilli takipçilerin yolunu açar.

 

Takipçiler arasında yayılacak şüphe senin için en büyük tehdittir. Şüphe yayma potansiyeli olanları kontrol altına alamıyorsan, en kısa sürede onlardan kurtul.